Wat zijn de regels voor nooduitgang-borden?

Nooduitgang-borden spelen een belangrijke rol bij een veilige evacuatie. Bij brand of een andere noodsituatie moeten medewerkers, bezoekers en aanwezigen een gebouw snel en veilig kunnen verlaten. Daarom gelden in België duidelijke regels voor de plaatsing, zichtbaarheid en uitvoering van nooduitgang-signalisatie.

Werkgevers zijn verplicht om vluchtwegen en nooduitgangen correct aan te duiden volgens de Belgische regelgeving inzake veiligheids- en gezondheidssignalering. In de praktijk worden hiervoor vrijwel altijd de internationaal herkenbare pictogrammen volgens ISO 7010 gebruikt.

1. Gebruik van duidelijke veiligheidspictogrammen

Nooduitgang-borden moeten voldoen aan de Belgische regelgeving voor veiligheids- en gezondheidssignalering. Om ervoor te zorgen dat de borden voor iedereen direct herkenbaar zijn, worden in de praktijk vrijwel altijd de internationaal bekende pictogrammen volgens ISO 7010 toegepast.

Een correct nooduitgang-bord heeft de volgende kenmerken:

• Groene achtergrond met wit pictogram
• Rechthoekige of vierkante vorm
• Vluchtende persoon met een pijl die de vluchtrichting aangeeft
• Duidelijk herkenbaar, ook voor personen die de taal niet spreken

Een tekst zoals “Nooduitgang” of “Exit” mag aanvullend worden gebruikt, maar is niet verplicht wanneer het pictogram voldoende duidelijk is.

2. Zichtbaarheid en juiste plaatsing

Een nooduitgang-bord heeft alleen waarde wanneer het goed zichtbaar is. Daarom moet het worden geplaatst op een locatie waar mensen tijdens een evacuatie direct kunnen zien welke richting zij moeten volgen.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• Plaats het bord boven de nooduitgang of op een duidelijk zichtbare plaats langs de vluchtroute.
• Zorg dat het bord vanuit de looprichting goed zichtbaar is.
• De pijl moet altijd de juiste vluchtrichting aangeven.
• Gebruik extra richtingborden bij lange gangen, kruisingen of wanneer de uitgang niet direct zichtbaar is.
• Voorkom dat meubels, installaties of andere objecten het zicht op het bord blokkeren.

Het doel is dat personen zonder twijfel de snelste en veiligste route naar buiten kunnen volgen.

3. Verlichting bij stroomuitval

Wanneer de normale verlichting uitvalt, moet de vluchtroute zichtbaar blijven. Daarom worden nooduitgang-borden vaak gecombineerd met noodverlichting of uitgevoerd als verlichte of zelfoplichtende signalisatie.

Welke oplossing nodig is, hangt af van de inrichting van het gebouw en de uitgevoerde risicoanalyse. In veel gebouwen is noodverlichting verplicht om ervoor te zorgen dat vluchtwegen ook tijdens een stroomonderbreking veilig gebruikt kunnen worden.

4. Volg de volledige vluchtroute

Een nooduitgang-bord markeert niet alleen de uitgang, maar begeleidt mensen gedurende de volledige evacuatie.

Daarom is het belangrijk dat:

• De volledige vluchtroute duidelijk wordt aangegeven.
• Op iedere richtingsverandering een passend richtingsbord aanwezig is.
• De route eindigt bij een duidelijk gemarkeerde nooduitgang.
• Alle borden logisch op elkaar aansluiten.

Zo ontstaat een doorlopende en goed herkenbare vluchtroute.

5. Belgische regelgeving

In België moeten nooduitgangen en vluchtroutes voldoen aan de bepalingen uit de Codex Welzijn op het Werk. Werkgevers zijn verplicht ervoor te zorgen dat werknemers en bezoekers een gebouw bij gevaar snel en veilig kunnen verlaten.

Daarbij gelden onder meer de volgende uitgangspunten:

• Vluchtwegen moeten duidelijk worden aangeduid.
• De veiligheidssignalering moet goed zichtbaar en begrijpelijk zijn.
• De aangebrachte signalisatie moet consequent worden toegepast binnen het gebouw.
• Nooduitgangen en vluchtwegen moeten steeds vrij toegankelijk blijven.

Door gebruik te maken van uniforme veiligheidspictogrammen ontstaat een herkenbare situatie voor iedereen die zich in het gebouw bevindt.

Veelgemaakte fouten bij nooduitgang-borden

Ondanks duidelijke regelgeving komen tijdens inspecties nog regelmatig dezelfde fouten naar voren.

Veelvoorkomende aandachtspunten zijn:

• Een nooduitgang is niet of onvoldoende aangeduid.
• Verouderde of beschadigde pictogrammen worden nog gebruikt.
• De pijl wijst niet in de juiste vluchtrichting.
• Het bord is onvoldoende zichtbaar vanuit de vluchtroute.
• Obstakels blokkeren het zicht op de signalisatie.
• De noodverlichting functioneert niet correct bij stroomuitval.

Door de nooduitgang-signalisatie regelmatig te controleren, voorkomt u onveilige situaties en voldoet uw gebouw aan de geldende Belgische regelgeving.

Samengevat

Nooduitgang-borden zijn een essentieel onderdeel van de brandveiligheid binnen ieder gebouw. Ze zorgen ervoor dat medewerkers, bezoekers en hulpdiensten snel kunnen zien welke vluchtroute gevolgd moet worden tijdens een noodsituatie.

Een correcte uitvoering begint met duidelijke veiligheidspictogrammen, een logische plaatsing langs de volledige vluchtroute en voldoende zichtbaarheid, ook wanneer de reguliere verlichting uitvalt. Door de signalisatie regelmatig te controleren en waar nodig te actualiseren, blijft uw gebouw voldoen aan de Belgische regelgeving én vergroot u de veiligheid van alle aanwezigen.

Wilt u zeker weten dat de nooduitgang-signalisatie binnen uw gebouw voldoet aan de geldende Belgische voorschriften? Brandpreventie Techniek adviseert, levert en controleert nooduitgang-borden en volledige vluchtwegsignalisatie voor bedrijven, industrie, zorginstellingen en openbare gebouwen in heel België.